తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల మట్టాలు వేగంగా పడిపోతుండటంతో నీటి కొరత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ముఖ్యంగా వికారాబాద్, హైదరాబాద్‌తో పాటు పలు జిల్లాల్లో భూగర్భ జలాల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా మారింది. తెలంగాణ భూగర్భ జల శాఖ అక్టోబర్ 2026 నివేదిక ప్రకారం, రాష్ట్రంలోని 621 మండలాల్లో 554 మండలాల్లో నీటి మట్టాలు గత ఏడాదితో పోలిస్తే తగ్గాయి. రాష్ట్ర సగటు భూగర్భ జల మట్టం కూడా రెండు మీటర్లు పడిపోయింది.

తక్కువ వర్షపాతం ఈ పరిస్థితికి ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోంది. 2026 జూన్ 1 నుంచి అక్టోబర్ 31 వరకు తెలంగాణలో సాధారణంగా 831 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదుకావాల్సి ఉండగా, కేవలం 628 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే నమోదైంది. అంటే 24 శాతం వర్షపాతం లోటు ఉంది. వికారాబాద్ జిల్లాలో భూగర్భ జల మట్టం 13.54 మీటర్ల లోతుకు పడిపోగా, హైదరాబాద్‌లో 11.10 మీటర్లకు చేరింది. ఎల్‌నినో ప్రభావం, వర్షాభావ పరిస్థితులు నీటి నిల్వలపై మరింత ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.

ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే రానున్న వేసవిలో తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను తీర్చడం మరింత సవాలుగా మారే అవకాశం ఉంది. బోర్‌వెల్‌లపై ఆధారపడే రైతులు, పట్టణ ప్రాంత ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉంది. వర్షపు నీటి సంరక్షణ, చెరువుల పునరుద్ధరణ, భూగర్భ జలాల రీచార్జ్, నీటి వృథాను అరికట్టడం వంటి చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇప్పటి నుంచే సమర్థవంతమైన నీటి నిర్వహణ చేపడితే భవిష్యత్తులో నీటి సంక్షోభాన్ని కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు.